กรมควบคุมโรคผนึกไทบ้านเปิดตัวหนังสั้น “หมูดิบหูดับรู้ยัง” ยอดวิวทะลุ 4 ล้านดันแคมเปญเปลี่ยนพฤติกรรมเลิกกินหมูดิบ

เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 รายการ “โคแฟคสนทนา: รวมพลคนเช็กข่าว EP.39” ได้จัดเสวนาในหัวข้อ “เท่าทันสื่อผ่านหนังสั้นหมูดิบหูดับรู้ยัง“ โดยมี พญ.อุบลพรรณ วีระโจง ผู้ช่วยผู้อำนวยการ กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค และ พลินี เสริมสินสิริ ผู้ประสานงานโคแฟค (ประเทศไทย) โดยมี สุชัย เจริญมุขยนันท ดำเนินรายการ ร่วมพูดคุยเพื่อรณรงค์การป้องกันโรคไข้หูดับผ่านสื่อสร้างสรรค์

จากชื่อวิชาการสู่ “ไข้หมูดิบ“: กลยุทธ์การสื่อสารที่ชาวบ้านเข้าใจ

พญ.อุบลพรรณ เปิดเผยถึงที่มาของโครงการว่า ต้องการสื่อสารเรื่องสุขภาพให้เป็นเรื่องง่ายและสนุก โดยเลือกจัดการกับโรคติดเชื้อสเตปโตค็อกคัส ซูอิส (Streptococcus suis) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ไข้หูดับ“ เนื่องจากพบจำนวนผู้ป่วยสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มก้อนที่เกิดจากการจัดปาร์ตี้หมูกระทะหรือความเชื่อผิดๆ

ทางกรมควบคุมโรคจึงตัดสินใจใช้ชื่อเรียกใหม่ว่า “ไข้หมูดิบ“ เพื่อให้ประชาชนจดจำได้ทันทีว่าสาเหตุหลักมาจากอะไร เช่นเดียวกับที่คนจดจำว่าโรคฉี่หนูมาจากหนู โดยกลุ่มเป้าหมายหลักคือผู้ชายวัยทำงานและผู้สูงอายุในภาคอีสานและภาคเหนือ ซึ่งมีพฤติกรรมการบริโภค หมูดิบ ลาบเลือด ซกเล็ก หรือการปรุงอาหารที่ผิดวิธี

คอลแลบ “ไทบ้าน” แทรกซึมจักรวาลความสนุกเพื่อเซฟชีวิต

พญ.อุบลพรรณ เล่าว่าแรงบันดาลใจในการเลือกทีมงาน “ไทบ้าน“ (ผู้สร้างภาพยนตร์สัปเหร่อ) มาจากยอดวิวระดับพันล้านและฐานแฟนคลับที่ตรงกับกลุ่มเป้าหมาย แม้ตอนแรกจะตั้งเป้าทำเพียงหนังโฆษณาสั้นๆ 30-45 วินาที เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณ แต่ทีมงานไทบ้านกลับมองเห็นความสำคัญและร่วมใจกันผลิตเป็นหนังสั้นความยาวกว่า 10 นาที เพื่อมอบเป็นของขวัญให้คนดู

เนื้อหาในหนังสั้นถูกนำเสนอในรูปแบบ “คอมเมดี้” เล่าเรื่องราวผ่านตัวละครในกองถ่ายที่อยู่ๆ ก็มีอาการหูดับ ไข้สูง และคอแข็ง โดยแทรกข้อมูลสำคัญที่ประชาชนมักเข้าใจผิด ได้แก่:

• ความเชื่อที่ว่าบีบมะนาวแล้วเชื้อจะตาย: ไม่เป็นความจริง มะนาวไม่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ 
• ความเชื่อที่ว่าดื่มแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อได้: เป็นความเข้าใจที่ผิดและอันตราย 
• พฤติกรรมการใช้ตะเกียบ: รณรงค์ให้แยกตะเกียบระหว่างคีบหมูดิบกับตะเกียบที่ใช้กิน
  

ผลลัพธ์ที่คุ้มค่า: ตัวเลขผู้ป่วยลดลงและพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

ปัจจุบันยอดการเข้าชมสื่อชุดนี้ผ่านทุกแพลตฟอร์มพุ่งสูงกว่า 4 ล้านวิว พญ.อุบลพรรณระบุว่าผลตอบรับที่น่าประทับใจที่สุดคือการเกิดชุมชนออนไลน์ที่นักแสดงไทบ้านเข้าไปตอบคำถามแฟนคลับด้วยตัวเองถึงอันตรายของโรค

ในเชิงสถิติ พบว่าในช่วงเทศกาลปีใหม่และสงกรานต์ที่ผ่านมา การเจ็บป่วยแบบเป็นกลุ่มก้อนลดลงอย่างเห็นได้ชัด ประชาชนมีความรู้ในการสังเกตอาการและรีบไปพบแพทย์ไวขึ้น โดยเฉพาะการแจ้งประวัติการกินหมูดิบต่อแพทย์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการรักษา

คำเตือนจากคุณหมอ: “หูดับแล้วดับเลย” เสี่ยงตายถาวร

พญ.อุบลพรรณ ย้ำเตือนทิ้งท้ายว่า เชื้อตัวนี้จะเข้าไปทำลายสมองและระบบประสาทหู หากรักษาไม่ทันอาจทำให้หูดับถาวรหรือเสียชีวิตได้ พร้อมยกตัวอย่างกรณีศึกษาที่เคยพบผู้ป่วยอายุยังน้อยต้องสูญเสียการได้ยินไปตลอดชีวิตเพียงเพราะการกินหมูดิบมื้อเดียว

“ความรุนแรงของโรคในแต่ละคนไม่เท่ากัน คนที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวานหรือความดันจะมีความเสี่ยงสูงกว่า แต่ทางที่ดีที่สุดคือการป้องกันด้วยการไม่กินหมูดิบเลย” พญ.อุบลพรรณ กล่าวสรุป พร้อมแนะช่องทางสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422

ด้านพลินี จากโคแฟค กล่าวปิดท้ายว่าเรื่องสุขภาพเป็นประเด็นที่มีข่าวลวงเยอะ การที่หน่วยงานรัฐปรับตัวมาสื่อสารด้วยภาษาที่ชาวบ้านเข้าใจและเข้าถึงพฤติกรรมผู้บริโภค ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการสร้างสังคมที่เท่าทันสื่ออย่างยั่งยืน